Günlük hayatta çoğumuz bazı duyguları “uygunsuz”, “fazla”, “zayıflık” ya da “sorun çıkaran” olarak görmeyi öğreniriz. Üzülmememiz, kızmamamız, kırılmamamız beklenir. Zamanla bu beklentiler içselleşir ve bazı duyguları fark etsek bile onları bastırmayı seçeriz.
Peki bastırılan duygular gerçekten kaybolur mu?
Bastırmak Ne Demektir?
Duyguları bastırmak; hissedilen bir duyguyu fark etmemeye çalışmak, yok saymak ya da hızla başka bir şeyle üzerini örtmektir.
“Önemli değil”, “abartıyorum”, “böyle hissetmemeliyim” gibi iç cümleler bastırmanın en yaygın biçimlerindendir.
Ancak duygular bastırıldığında ortadan kalkmaz, yalnızca ifade edecek başka duygular bulur.
Bastırılan Duygular Bedende Nasıl Ortaya Çıkar?
Duygular zihinsel olduğu kadar bedensel süreçlerdir. İfade edilemeyen duygular sıklıkla bedende kendini gösterir:
Sürekli yorgunluk ve halsizlik, nedensiz baş ağrıları, mide sorunları, kas gerginliği, diş sıkma, uyku problemleri..
Kişi “fiziksel bir şey var” düşüncesiyle çok sayıda çözüm ararken, duygusal yük fark edilmeden kalabilir.
Psikolojik Etkileri Nelerdir?
Bastırılan duygular zamanla psikolojik zorlanmalara yol açabilir: Kaygı ve huzursuzluk hissi, ani öfke patlamaları, duygusal donukluk, hiçbir şey hissetmeme, ilişkilerde uzaklaşma veya aşırı hassasiyet, kendini sürekli suçlama ya da yetersiz hissetme gibi zorlanmalar açığa çıkar.
Özellikle uzun süre bastırılan üzüntü ve öfke, depresif belirtilerle kendini gösterebilir.
İlişkilerde Bastırılan Duygular
Duygular ifade edilmediğinde ilişkilerde görünmez bir mesafe oluşur. Kişi karşısındakini kırmamak için susarken, zamanla anlaşılmadığını hisseder.
Bu durum:
İçten içe birikmiş kırgınlıklara
Pasif agresif davranışlara
Sessizleşmeye ya da ani kopuşlara neden olabilir.
Duygularla Temas Kurmak Neden Önemlidir?
Her duygu bir ihtiyaçla bağlantılıdır. Öfke sınırı, üzüntü kaybı, kaygı tehditi işaret eder. Duyguyu bastırmak, ihtiyacı da görmezden gelmek anlamına gelir.
Duygularla temas kurmak; onları kontrolsüzce dışa vurmak değil, anlamak ve düzenleyebilmek demektir.
Terapi Sürecinde Ne Olur?
Psikoterapi, bastırılmış duygular için güvenli bir alan sunar. Kişi: Hangi duyguları bastırdığını fark eder, bu bastırmanın ne zaman ve neden başladığını keşfeder. Duygularını daha sağlıklı yollarla ifade etmeyi öğrenir.
Amaç “hep iyi hissetmek” değil, her duyguyla baş edebilmeyi öğrenmektir.
Eğer son zamanlarda sebepsiz bir ağırlık, huzursuzluk ya da ilişkilerinde tekrar eden zorlanmalar yaşıyorsan, bu bastırılmış duyguların bir işareti olabilir.
Duygularını tek başına taşımak zorunda değilsin. Psikoterapi, bu yükü birlikte anlamlandırabileceğimiz bir süreçtir.
