Yas Sadece Ölüm Değildir.
Hayatımızda bazı kayıplar vardır; adı konmaz ama etkisi derindir.
Çoğu zaman “yas” denildiğinde yalnızca ölüm akla gelir. Oysa yas, bir bağın, bir rolün, bir hayalin ya da bir geleceğin kaybıyla da ortaya çıkabilir.
Boşanma, ayrılık, çocuk sahibi olamamak, taşınmak, iş kaybı, evlilik hayallerinin yıkılması ya da “eskisi gibi olamamak”…
Bunların hepsi birer psikolojik kayıptır ve yas sürecini beraberinde getirebilir.
Yas Nedir?
Yas, kayba verilen doğal ve insani bir tepkidir.
Üzüntü, öfke, suçluluk, boşluk hissi, inkâr, özlem ve hatta bazen rahatlama…
Tüm bu duygular yas sürecinin parçası olabilir.
Toplumda sıkça duyulan şu cümleler ise süreci zorlaştırır: “Artık güçlü olmalısın, Üzerinden zaman geçti, Buna da üzülünür mü?”
Oysa yasın bir takvimi yoktur. Ve yas tutulmayan her kayıp, başka bir yerden kendini hatırlatır.
Boşanma ve Ayrılıkta Yas
Boşanma ya da ayrılık sadece bir ilişkinin bitişi değildir.
Aynı zamanda: Gelecek hayallerinin, “Biz” olma halinin, güven duygusunun, kurulan düzenin kaybıdır.
Bu nedenle birçok kişi boşanma sonrası:
Sürekli geçmişi düşünür, kendini değersiz hisseder, aynı ilişki döngülerini tekrarlar, “Aslında iyiyim” dese de içten içe tükenmiş hisseder.
Bu tepkiler zayıflık değil, yasın konuşma biçimidir.
Yas Bastırıldığında Ne Olur?
Yas yaşanmadığında; Kaygı artabilir, bedensel belirtiler (çarpıntı, halsizlik, ağrılar) görülebilir, ilişkilerde mesafe ya da aşırı bağlanma ortaya çıkabilir, kişi kendini “anlamsız” hissedebilir
Bazen danışanlar terapiye şu cümlelerle gelir:“Aslında sorun yok ama içimde bir boşluk var.”
“Ne olduğunu bilmiyorum ama iyi değilim.”
Çoğu zaman bu boşluğun altında yas tutulmamış bir kayıp yatar.
Yasla Çalışmak Neden Önemlidir?
Yasla çalışmak, unutmak değildir.
Aksine; olanı kabul etmek, duygulara alan açmak ve hayatla yeniden bağ kurabilmektir.
Terapi sürecinde yas:
Güvenli bir alanda ele alınır
Bastırılan duygular fark edilir
Kayıpla birlikte değişen benlik yeniden yapılandırılır
Kişi kendini suçlamadan ilerlemeyi öğrenir
Bu süreç, kişinin hem iç dünyasında hem ilişkilerinde rahatlamaya alan açar.
Ne Zaman Destek Almak Gerekir?
Eğer:
Kayıp üzerinden zaman geçmesine rağmen acı azalmıyorsa
Günlük hayatı sürdürmek zorlaşıyorsa
Sürekli aynı ilişki döngülerine giriliyorsa
“Devam edemiyorum” hissi baskınsa
bir uzmandan destek almak, süreci yalnız taşımamak anlamına gelir.
Yasınızı bastırmak zorunda değilsiniz.
Bu süreci birlikte, güvenli bir alanda ele almak mümkündür.
